«Кітап оқитын ұлт» – Қазақстанда оқу мәдениетін қалыптастыратын жаңа ұлттық қозғалыс
Қазақстанда кітап оқуды қоғамдық мәдениеттің ажырамас бөлігіне айналдыруға бағытталған жаңа ауқымды жоба басталды. «Кітап оқитын ұлт» республикалық кітап оқу марафоны еліміздің барлық өңіріндегі азаматтарды ортақ идея төңірегіне біріктіруге бағытталған.
Жобаның басты ерекшелігі – кітап оқуды тек жеке адамның қызығушылығы ретінде емес, қоғамның интеллектуалдық және мәдени дамуының маңызды тетігі ретінде қарастыруы. Марафон Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың кітап оқу мәдениетін дамыту, зерделі ұлт қалыптастыру және шығармашыл, жасампаз, бәсекеге қабілетті тұлғаны дамыту үшін жағдай жасау бастамаларымен сабақтасып отыр.
Жоба 2026 жылғы қыркүйектен 2027 жылғы сәуірге дейін қазақ және орыс тілдеріндегі екі лигада өткізіледі. Оның аясында мектеп оқушыларынан бастап мемлекеттік қызметшілерге, педагогтерге, студенттерге және жалпы азаматтарға дейінгі түрлі әлеуметтік топтар қамтылады.
Марафон жеті бағыт бойынша ұйымдастырылған. Олардың қатарында «Кітап оқитын мектеп», «Кітап оқитын колледж», «Кітап оқитын университет», «Кітап оқитын педагог», «Кітап оқитын әулет», «Кітап оқитын мемлекеттік қызметші» және «Кітап оқитын зияткер» бағыттары бар. Мұндай құрылым жобаның әртүрлі жас пен кәсіби орта өкілдерінің кітап оқуына мүмкіндік беретінін көрсетеді.
Марафонға қатысушылар арнайы іріктелген 330 кітаптан тұратын қорды пайдаланады. Оның 165 шығармасы қазақ тілінде, тағы 165 кітап орыс тілінде ұсынылған. Тізімге отандық әдебиет, әлем классикасы, заманауи шығармалар және әлемдік деңгейде кеңінен танылған туындылар енгізілген.
Осы арқылы жоба оқырманға тек белгілі бір шығармаларды оқуды ұсынбайды. Ол әртүрлі әдеби дәстүрлермен танысып, отандық және әлемдік әдебиетті қатар зерделеуге жағдай жасайды.
Марафонның тағы бір маңызды қыры – оқу үдерісінің жүйеленуі. Қатысушылар алты ай ішінде 15 кітап оқуы керек. Әр кітапты шамамен 12 күн ішінде аяқтау жоспарланған. Оқылған шығарма бойынша пікір жазылып, ол жеке кабинет арқылы жарияланады және модерациядан өтеді.
Бұл тәсіл кітап оқуды бір реттік акция деңгейінен шығарып, тұрақты дағды қалыптастыруға бағытталған. Қатысушы өз оқу барысын жеке кабинеті арқылы бақылап, алты ай ішінде белгіленген мақсатына кезең-кезеңімен қол жеткізеді.
Жобаның ауқымы да жоғары. 2026 жылғы 15 қыркүйектегі ресми старттан кейін марафонға 1 миллион 200 мыңнан астам адам қосылған. Жамбыл облысында қатысушылар саны 104 мың 700-ден асқан.
«Кітап оқитын ұлт» марафонының мәні – белгілі бір уақыт ішінде бірнеше шығарма оқу ғана емес. Оның түпкі мақсаты – кітапты күнделікті өмір салтына айналдыру, оқырмандық ортаны кеңейту және білімге деген тұрақты қызығушылықты қалыптастыру.
Кітап оқитын қоғам – өз ойын талдай алатын, түрлі көзқарастарды салыстыратын және жаңа білімге ашық қоғам. Сондықтан бұл жоба әдеби байқау шеңберінен шығып, оқу мәдениетін қалыптастыруға бағытталған қоғамдық бастама ретінде ерекшеленеді.
