Жер қатынастарын цифрландырудың жаңа деңгейі

Жылжымайтын мүліктің бірыңғай мемлекеттік кадастры автоматтандырылған жұмыс орны (АРМ ЕГКН) – бұл Қазақстандағы жер қатынастары мен жылжымайтын мүлікті тіркеу жүйесін цифрландыру шеңберінде құрылған, жергілікті атқарушы органдар (әкімдіктер) мен уәкілетті мемлекеттік мекеме қызметкерлеріне арналған ішкі жұмыс платформасы. Ол азаматтардың электрондық үкімет (eGov.kz) немесе Жария кадастрлық карта (ПКК – map.gov4c.kz) арқылы жолдаған өтінімдерін өңдеуді, келісуді және мемлекеттік қызметтерді көрсетуді автоматтандырады.

Жүйенің негізі мақсаты мен функциялары
Бұған дейін жеке жұмыс істеген екі ірі база – Мемлекеттік жер кадастры (АИС ГЗК) мен «Жылжымайтын мүлік тіркелімі» (ГБД РН) біріктіріліп, бірыңғай ЖМБМК (ЕГКН) жүйесі жасалды. Осы жүйенің мемлекеттік қызметшілерге арналған бөлігі – АРМ ЕГКН келесі міндеттерді орындайды:
• Өтінімдерді қабылдау және өңдеу: Азаматтардың жер телімдерін алу, жалға алу немесе жекешелендіру туралы өтініштерін автоматты түрде қабылдау.
• Ведомствоаралық келісу: Жер теліміне қатысты сұраныс- тарды басқа да мүдделі мемлекеттік органдарға (сәулет, су шаруашылығы, коммуналдық қызметтер және т.б.) электронды форматта жолдап, қорытынды алу.
• Құжаттарды рәсімдеу: Жерді беру туралы Әкімдік қаулыларын, жалдау немесе сатып алу-сату шарттарын электронды түрде дайындау.
• Кадастрлық паспорт жасау: Бұрынғы екі бөлек құжаттың (жер актісі мен техникалық паспорттың) орнына берілетін бірыңғай Кадастрлық паспортты жасау процесін үйлестіру.
АРМ ЕГКН арқылы көрсетілетін негізгі қызметтер
• Платформада жер және мүлік қатынастарына байланысты маңызды мемлекеттік қызметтер толық цифрландырылған:
Тараз қаласы әкімдігінің жер қатынастары бөлімінде Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 1 қазандағы №301 бұйрығына сәйкес жер қатынастары саласындағы көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің бірнеше түрі Жылжымайын мүліктің біріңғай мемлекеттік кадастры автоматтандырылған жұмыс орны (АРМ ЕГКН) арқылы жүргізілуде. Аталған жүйе арқылы келесі қызметтерді онлайн түрде алуға болады
1. «Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту» мемлекеттік көрсетілетін қызметі;
2. «Жер учаскесін жеке меншікке ақысын бірден төлеп не бөліп төлеу арқылы сату» мемлекеттік көрсетілетін қызметі;
3. «Жер учаскесінің жалдау мерзімін ұзарту» мемлекеттік көрсетілетін қызметі;
4. «Республикалық маңызы бар қала, астана, облыстық және аудандық маңызы бар қалалар шегінде жер учаскесіне құқықтар алу» мемлекеттік көрсетілетін қызметі;
Жүйе толық автоматтандырылған және қағазбастылықты жоюға бағытталған.
• Өтініш беру: Сіз eGov.kz немесе map.gov4c.kz (Жария кадастрлық карта) арқылы өтініш толтырып, ЭЦҚ-мен қол қоясыз.
• Жүйеде қарау: Өтінім автоматты түрде Әкімдік маманының АРМ ЕГКН кабинетіне түседі. Маман оны тексеріп, келісуші органдарға жолдайды.
• Нәтижені бекіту: Оң қорытынды шыққан соң, әкімнің шешімі мен жалға алу шарты жүйеде дайындалып, пайдаланушыға қол қою және төлем жасау үшін Жария кадастрлық картаға кері жіберіледі.
Жүйенің артықшылықтары – сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтады, мемлекеттік қызметкер мен өтініш беруші азаматпен тікелей байланыс шектеледі. Уақыт үнемделеді, құжаттарды қолмен тасу, қағаз жүзінде рұқсат жинау тоқтатылды. Қызмет алушы өзінің жер теліміне қатысты сұранысының қай кезеңде және қай маманның қарауында жатқанын онлайн бақылай алады.

Нұржан БЕКЕЖАНОВ,
Тараз қаласы әкімдігі
жер қатынастары бөлімінің басшысы