Қазіргі жаһандану дәуірінде жастардың дүниетанымы мен өмірлік ұстанымының қалыптасуына көптеген факторлар әсер етеді. Соның ішінде діннің орны ерекше. Дін – адам баласының рухани дүниесін байытып, оның бойында ізгілік, мейірімділік, адалдық, әділдік, сабырлылық пен жауапкершілік сияқты асыл қасиеттерді қалыптастыратын маңызды құндылық. Сондықтан жастардың діни ұстанымы мен діни көзқарасының дұрыс қалыптасуы – тек жеке адамның емес, тұтас қоғамның тұрақтылығы мен елдің жарқын болашағына тікелей ықпал ететін маңызды мәселе.
Тараз қаласында діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу, жастардың діни сауаттылығын арттыру мақсатында қалалық Жастар ресурстық орталығы тарапынан 56 іс-шара бекітіліп, бүгінгі таңда жоспарға сәйкес барлық іс-шаралар орындалуда (40-кездесу, 10-дөңгелек үстел отырысы, 6-таратпа материал) ұйымдас- тырылып, 4 000 астам жастар қамтылды.
Жас ұрпақ – мемлекеттің ең бас- ты байлығы, ел ертеңінің кепілі. Бүгінгі жастардың алған тәрбиесі, білімі мен дүниетанымы ертеңгі қоғамның келбетін айқындайды. Осы тұрғыдан алғанда жастардың діни сауаттылығы мен рухани мәдениетін дамыту ерекше маңызға ие. Өйткені діни білімнің жеткіліксіздігі немесе ақпаратты бейресми әрі сенімсіз көздерден алу жастардың қате түсініктердің ықпалына түсуіне себеп болуы мүмкін. Сондықтан дінді тану мәселесінде әр азаматтың жауапкершілігі жоғары болуы қажет.
Қазақстан Республикасы – зайырлы мемлекет. Бұл қағидат әрбір азаматтың ар-ождан және діни сенім бостандығына кепілдік береді. Елімізде түрлі этнос пен конфессия өкілдері бейбітшілік пен өзара сыйластық жағдайында өмір сүріп келеді. Бұл – мемлекетіміздің ең басты жетістіктерінің бірі. Зайырлылық – дінге қарсы ұғым емес, керісінше барлық азаматтың құқықтары мен бостандықтарының тең сақталуын қамтамасыз ететін маңызды қағида. Сондықтан жастар зайырлы қоғамның мәнін дұрыс түсініп, заң талаптарын құрметтеп, қоғамдық келісім мен татулықты нығайтуға өз үлесін қосуы тиіс.
Діни ұстаным – адамның ішкі сенімі мен өмірлік бағытын айқындайтын маңызды құндылықтардың бірі. Ол адамның мінез-құлқына, адамдармен қарым-қатынасына, еңбекке, білімге және қоғам алдындағы жауапкершілігіне әсер етеді. Дінді дұрыс түсінген адам өзгеге құрметпен қарап, қоғамдағы тұрақтылық пен бірлікті сақтауға ұмтылады. Ислам діні де адамды білім іздеуге, адал еңбек етуге, ата-ананы құрметтеуге, көршімен тату болуға, Отанды сүюге және өзгеге жақсылық жасауға үндейді. Сондықтан діни құндылықтар ұлттық салт-дәстүрмен және жалпы- адамзаттық құндылықтармен үйлескенде ғана өзінің шынайы мәнін ашады.
Бүгінгі таңда ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы жастардың кез келген мәліметке еркін қол жеткізуіне мүмкіндік берді. Алайда интернет кеңістігінде шынайы әрі ғылыми негізделген ақпаратпен қатар жалған немесе бұрмаланған діни мазмұндағы материалдар да кездеседі. Кейбір радикалды топтар әлеуметтік желілер арқылы жастардың сеніміне кіріп, олардың діни сауатсыздығын өз мақсаттарына пайдалануға тырысады. Мұндай жағдайда жастар ақпараттың шынайылығын саралап, діни мәселелер бойынша тек ресми әрі білікті мамандардың пікіріне сүйенуі қажет.
Діни экстремизм мен радикалды идеология- лардың алдын алудың ең тиімді жолы – ағартушылық жұмыс- тарды күшейту және жастардың сыни ойлау қабілетін дамыту. Діни сауатты адам кез келген ақпаратты талдап, оның дұрыстығын анықтай алады. Сондықтан білім беру ұйымдарында, жастар ұйымдарында және қоғамдық мекемелерде дінтанушылардың, теологтардың және басқа да сала мамандарының қатысуымен кездесулер, пікірталастар, дәрістер мен семинарлар өткізу үлкен маңызға ие.
Жастардың бойында патриоттық рухты қалыптастыру да олардың діни көзқарасымен тығыз байланысты. Өз елін, жерін, тілін, мәдениетін және тарихын құрметтейтін азамат ешқашан қоғамның тыныштығына қауіп төндіретін әрекеттерге бармайды. Нағыз имандылық – адамға жақсылық жасау, қоғамға пайда келтіру, заңды құрметтеу және елдің дамуына үлес қосу екенін жастар терең түсінуі қажет.
Ұлттық дәстүр мен діни құндылықтардың сабақтастығы қазақ халқының рухани болмысында ерекше орын алады. Ата-бабаларымыз ғасырлар бойы имандылықты салт-дәстүрмен ұштастырып, үлкенді құрметтеу, кішіге қамқор болу, қонақжайлық, мейірімділік пен бірлік сияқты асыл қасиеттерді ұрпақ тәрбиесінің өзегіне айналдырған. Осы құндылықтарды дәріптеу бүгінгі жастардың рухани иммунитетін нығайтып, қоғамдағы келісім мен татулықты сақтауға ықпал етеді.
Жастардың діни көзқарасының дұрыс қалыптасуына отбасының да ықпалы зор. Баланың алғашқы тәрбиесі отбасынан басталады. Ата-ананың өнегелі тәрбиесі, ұлттық және рухани құндылықтарға деген құрметі баланың болашақтағы дүниетанымының негізін қалайды. Сонымен қатар білім беру ұйымдары, мемлекеттік мекемелер, бұқаралық ақпарат құралдары және азаматтық қоғам институттары жастардың дұрыс діни түсінік қалыптастыруында бірлесіп жұмыс атқаруы қажет.
Қорытындылай келе, жастардың діни ұстанымы мен діни көзқарасының дұрыс қалыптасуы – елдің рухани қауіпсіздігі мен қоғамдық тұрақтылығының маңызды кепілі. Дінді саналы түсіну, зайырлылық қағидаларын құрметтеу, ұлттық құндылықтарды дәріптеу, заңға бағыну және білімге ұмтылу – әрбір жастың басты міндеті. Рухани бай, білімді, отансүйгіш және жауапкершілігі жоғары жас ұрпақ қана Қазақстанның өркендеуіне лайықты үлес қосып, елдің бейбітшілігі мен бірлігін нығайта алады. Сондықтан жастардың діни сауаттылығын арттыру мен олардың дұрыс дүниетанымын қалыптастыру – барша қоғамның ортақ міндеті әрі келешекке салынған сенімді инвестиция.
Азамат Лесбек,
Тараз қаласы әкімдігінің ішкі саясат бөлімі
«Жастар ресурстық орталығы» КММ директоры