Теріс дін ұғымы қазақ даласына жат болғаны – тарихи ақиқат. Ғасырлар бойы халқымыз бір дінді, бір мәзһабты ұстанып, ынтымақ пен бірлікті ту етіп келді. Сенімі бір, ниеті таза ел ешқашан бөлінуді білмеген. Алайда соңғы жылдары асыл дініміздің атын жамылып, оның шынайы болмысын бұрмалап көрсететін түрлі жат ағымдардың белсенділігі арта түсті. Бұл – қоғам үшін үлкен қауіптің белгісі.
Оның үстіне қазіргі заман – сан түрлі ақпарат сапырылысқан, ақ пен қара араласқан күрделі кезең. Осындай уақытта жас буынның санасы да сан бағытқа тартылып, өзіне жол іздейді. Ізденіс – адамға тән қасиет, бірақ әр іздің апарар тұсы бірдей емес. Себебі кейбір жолдар жарыққа бастаса, енді бірі тұманға жетелейді. Жат ағымдар – сол тұманның ішіндегі көрінбейтін соқпақтар іспетті. Алғашында олар жылы сөзбен, әдемі уәдемен жақындайды. Жас жүрекке үміт отын жағып, өздеріне сендіруге тырысады. Бірақ сол сенім бірте-бірте тәуелділікке айналатынын көпшілік аңғармай қалады.
Жат ағымның ең алғашқы соққысы ой еркіндігіне тиеді. Жас адам өз пікірінен айрылып, бір ғана бағытқа байланады. Әртүрлі көзқарасқа төзімсіздік пайда болады. Бұрынғы достары мен жақындарына күдікпен қарай бастайды. Оның жүрегіндегі кеңдік тарылып, әлемі шектеле түседі. Бұл – рухани құлдықтың басталуы.
Екінші қауіп – ұлттық болмыс- тан алыстау. Ата-бабадан қалған салт-дәстүр «қате» деп бағаланады. Тамыры терең мәдениетке үстірт көзқарас қалыптасады. Жас өз тарихынан безінген сайын болашағы да бұлдырайды. Өйткені өткенін құрметтемегеннің ертеңі баянды болмайды. Жат ағымдар осы әлсіз тұсты дәл табады. Олар жастың сана-сезіміне жат түсініктерді сіңіреді. Сөйтіп, оның дүниетанымын біртіндеп өзгертеді.
Үшінші қауіп – отбасы құндылықтарының әлсіреуі. Бұл жерде ата-ананың ақылы еленбей қалады. Жақындарының сөзі «қате», ал сырттағы белгісіз адам «дұрыс» көрінеді. Бұл – сенімнің үзілуі. Ал сенім жоғалған жерде жылулық та жоғалады. Отбасының іргесі сөгіліп, байланыс әлсірейді. Жас өзін жалғыз сезіне бастайды. Жалғыздық оны одан әрі тереңге тартады.
Тағы бір қатер – білімнен алыс- тау. Жат ағымға ерген жас кең дүниені тануға құлшынбайды. Ол тек бір бағытпен шектеледі. Өмірдің мүмкіндіктері көзге көрінбей қалады. Уақыт өте келе бұл үлкен өкінішке айналуы мүмкін.
Алайда әр адам таңдау жасай алады. Саналы ұрпақ ешқашан қараңғылыққа толық берілмейді. Білім мен парасат – ең мықты қорған. Жас жүрек ақ пен қараны ажырата білсе, адаспайды. Сондықтан дұрыс бағыт беру – қоғамның ортақ міндеті. Жастар – елдің ертеңі ғана емес, бүгінгі тірегі. Олардың санасы таза, ойы сергек болса, қоғам да берік болады.
Ең алаңдатарлығы – жастардың болашағына балта шабылуы. Жат ағымға ерген жас өз қабілетін дамытуға емес, тар шеңбердегі түсініктерге бой алдырады. Ол білім мен ғылымнан алшақтап, өмірдің кең мүмкіндіктерін көре алмай қалады. Уақыт өте келе өкінуі мүмкін, бірақ кеткен уақыт пен жоғалған мүмкіндікті қайтару оңай емес.
Дегенмен, әрбір қауіптің алдын алуға болады. Ол үшін жастардың діни және дүниелік білімін қатар дамыту маңызды. Ашық ойлы, саналы ұрпақ – кез келген теріс ықпалға қарсы тұра алатын ең мықты қорған. Жас жүрекке дұрыс бағыт берілсе, ол ешқашан адаспайды.
Жат ағым – тек діни мәселе ғана емес, ол – рухани, әлеуметтік, мәдени қауіп. Жастар – қоғамның ертеңі десек, сол ертеңнің баянды болуы бүгінгі дұрыс таңдауға байланысты. Әр жас өз жүрегінің үніне құлақ асып, ақиқат пен адасудың аражігін ажырата алса, онда ешбір жат ағым оның жолын бұра алмайды.
Жайна БЕКНАЗАРОВА,
дінтанушы ұстаз