Энтеровирустық инфекцияның алдын алу – әркімнің жауапкершілігі

Жаз және күз мезгілдерінде жұқпалы аурулардың ішінде энтеровирустық инфекциялардың таралу қаупі арта түседі. Бұл ауру, көбіне, балалар арасында кездескенімен, ересектер де инфекцияны жұқтыруы мүмкін. Сондықтан энтеровирустық инфекция туралы халықтың хабардарлығын арттыру және оның алдын алу шараларын сақтау маңызды.

Энтеровирустық инфекция дегеніміз не?

Энтеровирустық инфекция – энтеровирустар тобына жататын вирус- тар тудыратын жұқпалы ауру. Энтеровирустар адамның асқазан-ішек жолында көбейіп, ағзаның әртүрлі мүшелері мен жүйелерін зақымдауы мүмкін. Ауру жеңіл түрде өтуі мүмкін, алайда кейбір жағдайларда жүйке жүйесінің, жүрек пен басқа да ағзалардың ауыр зақымдануына әкеледі.
Энтеровирустар қоршаған ортада төзімді болып келеді. Олар суда, тағам өнімдерінде және тұрмыстық заттардың бетінде ұзақ уақыт сақталуы мүмкін. Сондықтан инфекцияның таралуына қолайлы жағдайлар жиі қалыптасады.

Инфекция қалай жұғады?

Аурудың негізгі таралу жолы – нәжіс-ауыз механизмі. Вирус науқас адамның немесе вирус тасымалдау- шының нәжісі арқылы қоршаған ортаға бөлінеді. Ластанған қол, су, тағам және тұрмыстық заттар арқылы басқа адамдарға жұғады.
Сонымен қатар энтеровирустар ауа-тамшы жолымен, ластанған су көздері арқылы, жуылмаған жеміс-жидек пен көкөністер арқылы, балалар ұжымдарында ортақ ойыншықтар мен заттарды пайдалану кезінде таралуы мүмкін.
Жазғы кезеңде ашық су айдындарында шомылу кезінде де жұқтыру қаупі жоғарылайды.

Аурудың белгілері

Энтеровирустық инфекция әртүрлі клиникалық түрде көрінуі мүмкін. Инкубациялық кезеңі көбіне 2-ден 10 күнге дейін созылады.
Негізгі белгілеріне мыналар жатады:
* дене қызуының 38-40°С дейін көтерілуі;
* жалпы әлсіздік;
* бас ауруы;
* тәбеттің төмендеуі;
* тамақтың қызаруы және ауыруы;
* жүрек айну және құсу;
* іштің ауыруы;
* теріде бөртпенің пайда болуы.
Кейбір науқастарда бірнеше күннен кейін қызба қайта көтерілуі мүмкін. Бұл – энтеровирустық инфекцияға тән ерекшеліктердің бірі.

Қандай асқынулар болуы мүмкін?

Көп жағдайда ауру жеңіл түрде өтеді. Дегенмен кейбір жағдайларда ауыр асқынулар дамуы мүмкін:
* серозды менингит;
* энцефалит;
* миокардит;
* перикардит;
* жедел салдану синдромдары.
Әсіресе, 5 жасқа дейінгі балалар, иммунитеті төмен адамдар және созылмалы аурулары бар тұлғалар қауіп тобына жатады.

Диагностикасы

Энтеровирустық инфекцияны анықтау үшін дәрігер клиникалық белгілерді, эпидемиологиялық жағдайды және зертханалық зерттеулердің нәтижелерін ескереді. Қажет болған жағдайда молекулалық-генетикалық зерттеу әдістері қолданылады.

Алдын алу шаралары

Энтеровирустық инфекцияның арнайы профилактикасы жоқ болғандықтан, аурудың алдын алу үшін санитариялық-гигиеналық талаптарды сақтау аса маңызды.
Әрбір азамат:
* қолын сабынмен жиі және мұқият жууы;
* тек қауіпсіз немесе қайнатылған су ішуі;
* көкөніс пен жемістерді жақсылап жууы;
* тағамдарды дұрыс сақтауы;
* белгіленбеген орындарда суға түспеуі;
* балаларды жеке гигиена ережелеріне үйретуі қажет.
Балалар мекемелерінде дезинфек- циялық шараларды күшейту, үй-жайларды жиі желдету және ылғалды тазалау жұмыстарын жүргізу маңызды.

Ата-аналар нені білуі керек?

Баланың дене қызуы көтеріліп, бөртпе, құсу, іш өту немесе қатты бас ауруы байқалса, өздігінен ем қолданбай, медициналық көмекке жүгіну қажет. Ерте қойылған диагноз бен дер кезінде басталған ем асқынулардың алдын алуға мүмкіндік береді.
Энтеровирустық инфекция – кең таралған және маусымдық сипатқа ие жұқпалы ауру. Оның алдын алудың ең тиімді жолы – жеке бас гигиенасын сақтау, қауіпсіз су мен тағамды пайдалану және санитариялық талаптарды орындау. Сондықтан әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, жұқпалы аурулардың алдын алу шараларын қатаң сақтауға тиіс.

Г. РАХМАНБЕРДИЕВА,
Тараз қалалық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасы қоғамдық денсаулық сақтау
бөлімінің маманы