2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда қалалар мен елді мекендерді абаттандырудың жаңартылған Үлгілік қағидалары қолданысқа енгізілді. Қағидалардың басты мақсаты – елді мекендердің санитариялық жағдайын жақсарту, қоғамдық кеңістіктерді тиімді пайдалану және тұрғындар үшін қауіпсіз әрі жайлы орта қалыптастыру.
Жаңа қағидаларға сәйкес көппәтерлі тұрғын үйлердің аулаларында ортақ пайдаланылатын аумақтарды ретсіз пайдалануға жол берілмейді. Соның ішінде:
• бөлшектелген, жарамсыз немесе пайдаланылмайтын көлік құралдарын ұзақ уақыт бойы аулада қалдыруға;
• автотұрақ орындарын заңсыз иемденуге мүмкіндік беретін тұрақ шектеуіштерін, шынжырларды, бағаналарды, дөңгелек бөгеттерін және басқа да құрылғыларды орнатуға тыйым салынады.
Неліктен бұл талап енгізілді?
Көппәтерлі тұрғын үйлердің аулалары – барлық тұрғындарға ортақ пайдалануға арналған қоғамдық кеңістік. Жарамсыз немесе бөлшектелген автокөліктер ұзақ уақыт бойы тұрақ орындарын босатпай, аумақтың санитариялық және эстетикалық келбетіне кері әсер етеді. Сонымен қатар мұндай көліктер өрт қауіпсіздігіне қауіп төндіріп, арнайы техникалардың қозғалысына кедергі келтіруі мүмкін.
Сол сияқты кейбір тұрғындардың тұрақ орнын қоршаулармен, металл бағаналармен немесе басқа құрылғылармен өз бетінше қоршап алуы өзге тұрғындардың ортақ мүлікті тең дәрежеде пайдалану құқығын шектейді. Осыған байланысты жаңа қағидалар ортақ пайдаланылатын автотұрақтардың барша тұрғын үшін қолжетімді болуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Бұл барлық көліктерге қатысты тыйым ба?
Жоқ. Әлеуметтік желілерде тараған «2026 жылғы 1 шілдеден бастап көпқабатты үйлердің ауласында көлік қоюға толық тыйым салынады» деген ақпарат шындыққа сәйкес келмейді.
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі жаңа Үлгілік қағидаларда арнайы белгіленген автотұрақ орындарына автокөлік қоюға тыйым салынбағанын түсіндірді. Құжаттың мақсаты – тұрғындардың көлік пайдалану құқығын шектеу емес, ортақ аумақта жарамсыз көліктерді ұзақ уақыт сақтауға және автотұрақтарды заңсыз иеленуге жол бермеу.
Тұрғындар нені ескеруі керек?
Көппәтерлі тұрғын үйдің ауласындағы автотұрақтар барлық тұрғындарға ортақ пайдалануға арналған. Сондықтан:
• техникалық жарамсыз немесе бөлшектелген автокөліктерді аулада ұзақ уақыт қалдырмау;
• автотұрақ орнын өз бетінше қоршап алмау;
• ортақ пайдаланылатын аумақтарға бөгет болатын кез келген құрылғыларды орнатпау қажет.
Бұл талаптарды сақтау ауладағы тәртіпті қамтамасыз етіп қана қоймай, тұрғындардың құқықтарының тең сақталуына және қауіпсіз орта қалыптастыруға ықпал етеді.
Қорытынды
2026 жылғы 1 шілдеден бастап күшіне енген абаттандырудың жаңа Үлгілік қағидалары тұрғын үйлердің аулаларында тәртіпті күшейтуге бағытталған. Қағидалар автокөліктерді арнайы тұрақтарға қоюға тыйым салмайды. Негізгі талап – ортақ пайдаланылатын аумақтарды заңсыз иеленуге, жарамсыз көлік құралдарын ұзақ уақыт сақтауға және тұрғындардың ортақ мүлікті пайдалануына кедергі келтіретін құрылғыларды орналастыруға жол бермеу. Бұл өзгерістер тұрғындардың жайлы әрі қауіпсіз өмір сүру ортасын қалыптастыруға бағытталған.
Султанмахмут Утешов
Тараз қаласы әкімдігі
тұрғын үй қатынастары бөлімінің басшысы